2016-cı ildə altı avstriyalı alpinist Azərbaycanın ən yüksək zirvəsi olan 4466 metrlik Bazardüzüyə xizəklərlə uğurlu ekspedisiya həyata keçirdi. Dərin qar, çətin hava şəraiti və uzun yürüşlə yadda qalan bu səfər Xınalıqdan başlayaraq Şahyaylaq üzərindən Bazardüzü zirvəsinə qədər davam etdi. Babək Orabanlı ekspedisiyanın yerli bələdçisi kimi bu unudulmaz macəranın iştirakçısı oldu. Bu yazıda Avstriyalı alpinistlərin Bazardüzü xizək ekspedisiyasının maraqlı anları və dağlarda təhlükəsizliyin əhəmiyyəti ilə tanış olun.
Tarix: 25 mart – 1 aprel 2016
Marşrut: Xınalıq – Pişik dağı (3164 m) – Xınalıq dağı (3713 m) – Şahyaylaq – Bazardüzü (4466 m)
İştirakçılar: Avstriyadan 6 alpinist
Bəzi dağ səfərləri illər keçsə də yaddaşımızdan silinmir. 2016-cı ilin mart-aprel aylarında Avstriyadan gəlmiş altı alpinistlə birlikdə həyata keçirdiyimiz Bazardüzü xizək ekspedisiyası da mənim üçün belə səfərlərdən biridir.
Həmin vaxt əsas məqsədimiz Azərbaycanın ən yüksək zirvəsi olan 4466 metr yüksəklikdəki Bazardüzüyə xizəklərlə qalxmaq və zirvədən xizəklərlə enmək idi. Bu, həm iştirakçılar, həm də mənim üçün böyük maraq doğuran bir layihə idi. Qarın dərinliyi, dəyişkən hava şəraiti və yüksək dağların mürəkkəbliyi isə qarşıda bizi ciddi sınaqların gözlədiyini göstərirdi.
Xınalıq – ekspedisiyanın ilk mərhələsi
Martın 25-də başlayan səfərimizin ilk dayanacağı Xınalıq kəndi oldu. Bakıdan şimala doğru hərəkət edərək Quba üzərindən Azərbaycanın ən ucqar dağ kəndlərindən birinə çatdıq.
Xınalıqda yerli ailələrdən birinin evində yerləşdik. Burada həm istirahət etdik, həm də qarşıdakı dağ yürüşlərinə hazırlaşdıq.
İlk yüksəlişimizi 3164 metr yüksəklikdə yerləşən Pişik dağına etdik. Daha sonra 3713 metr yüksəklikdəki Xınalıq dağına qalxdıq.
Xınalıq dağına yürüş zamanı qar şəraiti marşrutun müxtəlif hissələrində fərqlənirdi. Bəzi ərazilərdə xizəklərdən istifadə etmək mümkün olsa da, qarsız və dik yamaclarda piyada hərəkət etməli olurduq.
Bu yüksəlişlər həm iştirakçıların yüksəkliyə uyğunlaşması, həm də qarşıdakı Bazardüzü ekspedisiyasına hazırlıq baxımından əhəmiyyətli idi.
Xınalıqda keçirdiyimiz günlərdə qonaqlarımız yerli kənd həyatı, insanların qonaqpərvərliyi və Azərbaycanın dağ mədəniyyəti ilə də yaxından tanış oldular.
Bu gün də Xınalıq ətrafındakı dağlar xizək alpinizmi və qış dağ macəraları üçün maraqlı imkanlar təqdim edir. AMG-nin Alpine Skiing Tour in Azerbaijan proqramı da Xınalıq ətrafındakı qarlı yamacları və Böyük Qafqazın dağ mənzərələrini kəşf etmək istəyənlər üçün nəzərdə tutulub.
Xizəklərlə Şahyaylağa doğru
Xınalıqda bir günlük istirahətdən sonra əsas ekspedisiya mərhələsinə başladıq. Xizəklərimizi götürərək Şahyaylağa doğru hərəkət etdik.
Yol boyu qarın miqdarı artırdı. Güclü qar yağışına baxmayaraq, xizəklərlə hərəkətimizi davam etdirərək Şahyaylaqda yerləşən Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyinin Hidrometeoroloji Mərkəzinə çatdıq.
Gecəni burada keçirdik. Ərazidə qar örtüyünün qalınlığı təxminən iki metrə çatırdı və gecə ərzində də qar yağmağa davam edirdi.
Sonrakı günlərdə hava şəraiti Bazardüzü zirvəsinə qalxmağa imkan vermədi. Bu müddətdə təxminən 3000 metr yüksəkliklərdə xizək məşqləri keçirdik. Eyni zamanda qar uçqunu zamanı axtarış-xilasetmə üzrə praktiki məşqlər də etdik.
Dağlarda hava şəraitini düzgün qiymətləndirmək və riskləri nəzərə almaq hər bir ekspedisiyanın vacib hissəsidir. Buna görə də zirvə yürüşünə tələsmədən uyğun hava pəncərəsini gözləyirdik.
Böyük Qafqazın qarlı dağlarında xizək sürmək istəyənlər üçün AMG-nin Azerbaijan: Ski Tour in the Greater Caucasus proqramı da maraqlı seçimdir. Bu marşrut Xınalıq, Qızılqaya və Laza ətrafındakı dağlıq əraziləri əhatə edir.
1 aprel 2016 – Bazardüzü zirvəsinə doğru
Nəhayət, aprelin 1-i üçün hava şəraiti əlverişli oldu. Uzun müddətdir gözlədiyimiz zirvə yürüşünü həyata keçirmək imkanı yaranmışdı.
Səhər saat 04:00-da altı avstriyalı alpinist Bazardüzü zirvəsinə doğru hərəkətə başladı.
Əvvəlki günlərdə yağan güclü qar səbəbindən qar örtüyü təxminən iki metrə çatmışdı. Belə şəraitdə hərəkət etmək asan deyildi.
Mən yerli bələdçi kimi ekspedisiyanın iştirakçılarını müşayiət edirdim. Lakin həmin günün qar şəraitini və mövcud çətinlikləri nəzərə alaraq təxminən 2700 metr yüksəklikdə yerləşən baza düşərgəsindən daha yuxarı qalxmamaq qərarına gəldim. Altı avstriyalı alpinist isə zirvə yürüşünü davam etdirdi.
Onların zirvəyə qalxması və geri qayıtması təxminən 15 saat çəkdi.
Bu saatlar mənim üçün çox gərgin keçirdi. İştirakçıların təhlükəsizliyi barədə ciddi narahatlıq keçirirdim. Onların hərəkətini izləyə bilmək üçün yaxınlıqdakı təxminən 3000 metr yüksəklikdə yerləşən zirvəyə qalxdım və geri dönüşlərini gözlədim.
Nəhayət, uzun gözləmədən sonra alpinistlər geri qayıtdılar.
Hamısının sağ-salamat düşərgəyə çatdığını görəndə keçirdiyim sevinci sözlə ifadə etmək çətindir. Həmin an mənim üçün zirvəyə çatmaq qədər əhəmiyyətli idi.
Altı avstriyalı dostumuz 4466 metr yüksəklikdə yerləşən Bazardüzü zirvəsinə uğurla qalxmışdı. Zirvədə hava çox gözəl olmuş, iştirakçılar ətrafdakı Böyük Qafqaz dağlarının möhtəşəm mənzərəsini seyr etmək imkanı qazanmışdılar.
Daha sonra xizəklərlə Yatıqçay vadisi istiqamətində eniş etdilər.
Bu ekspedisiya iştirakçılarının zirvəyə qalxmaq və geri qayıtmaq üçün sərf etdikləri ümumi vaxt təxminən 15 saat olmuşdu.
Avstriya mətbuatında ekspedisiyamız
Həmin səfərdən sonra ekspedisiyamız haqqında Avstriya mətbuatında iki maraqlı yazı dərc olundu.
2016-cı il mayın 17-də Markus Schramek tərəfindən Tiroler Tageszeitung qəzetində “Babek hat sich gewaltig gefreut” – “Babək hədsiz dərəcədə sevinmişdi” başlıqlı məqalə yayımlandı.
Məqalədə altı avstriyalı alpinistin zirvəyə uğurlu yüksəlişi və onların geri qayıtmasını böyük həyəcanla gözlədiyim anlar təsvir olunmuşdu.
Həmin il noyabrın 20-də isə Kay Helfricht “Sicherheit geht vor – Skitour auf den höchsten Berg Aserbaidschans” – “Təhlükəsizlik hər şeydən öndədir – Azərbaycanın ən yüksək dağına xizək səyahəti” adlı geniş səyahət hesabatını dərc etdi.
Kay öz yazısında Xınalıq kəndindən, Şahyaylaqda keçirdiyimiz günlərdən, qar şəraitindən, xizək məşqlərindən və Bazardüzü zirvəsinə yüksəlişdən ətraflı bəhs etmişdi.
Hər iki məqalənin müəlliflərinə və ekspedisiya iştirakçılarına həmin günləri bu gün də xatırlatdıqları üçün minnətdaram.
Məqalələr:
-
Kay Helfricht – Sicherheit geht vor: Skitour auf den höchsten Berg Aserbaidschans, 20.11.2016.
Bu gün Azərbaycanda xizək turları
2016-cı ildəki ekspedisiyamız mənə Azərbaycanın qış dağlarının nə qədər böyük potensiala malik olduğunu bir daha göstərdi. Bu gün Azerbaijan Mountain Guide olaraq həm dağ xizəyi, həm də xizək mərkəzlərində qış istirahəti üçün müxtəlif proqramlar təşkil edirik.
Şahdağda xizək sürmək, qış mənzərələrini kəşf etmək və rahat qış tətili keçirmək istəyənlər üçün Şahdağ Xizək Turu – 5 Günlük Qış Tətili proqramımızı təklif edirik.
AMG-nin digər xizək marşrutları ilə tanış olmaq üçün bütün xizək turlarımıza nəzər sala bilərsiniz.
İllər keçsə də unudulmayan bir ekspedisiya
Bu gün həmin günləri xatırlayanda gözümün önünə ilk növbədə Şahyaylaqdakı dərin qar, uzun gözləmə saatları və nəhayət, alpinistlərin sağ-salamat geri qayıtdıqları an gəlir.
Bu ekspedisiya mənə bir daha göstərdi ki, dağçılıqda zirvəyə çatmaq böyük uğurdur, lakin təhlükəsizlik və bütün iştirakçıların sağlam şəkildə geri dönməsi hər şeydən vacibdir.
2016-cı ildə altı avstriyalı alpinistin xizəklərlə Bazardüzü zirvəsinə uğurlu yüksəlişini Azərbaycanın dağçılıq tarixində xüsusi hadisələrdən biri hesab edirəm. Ekspedisiya iştirakçılarının xatirələrində və Avstriya mətbuatında bu səfərin özünə yer tapması isə mənim üçün ayrıca sevindiricidir.
Bazardüzü – 4466 metr. 1 aprel 2016. Unudulmaz bir dağ ekspedisiyası!