Qamaş (tozluq) hiking, trekking və dağ yürüşləri zamanı ayaqları su, qar, palçıq, qum və xırda daşlardan qoruyan vacib avadanlıqlardan biridir. Dağ yürüşlərində qamaş ayaqqabının içinə yad cisimlərin və nəmin daxil olmasının qarşısını alaraq yürüşü daha rahat edir. Xüsusilə yağışlı, qarlı və palçıqlı marşrutlarda hiking üçün tozluq istifadə etmək ayaqların quru və təmiz qalmasına kömək edir. Düzgün seçilmiş qamaş sərt relyefdə rahatlıq və əlavə qoruma təmin edir.
Kiçik bir ləvazimat, dağda böyük fərq yarada bilər!
Dağ yürüşləri və trekking yalnız gözəl mənzərələrdən ibarət deyil. Dəyişkən hava şəraiti, palçıq, qar, daşlı cığırlar, sıx bitki örtüyü və müxtəlif relyef formaları yürüş zamanı düzgün avadanlıqdan istifadə etməyi tələb edir. Çox vaxt diqqətdən kənarda qalan, lakin rahatlıq və qoruma baxımından faydalı olan avadanlıqlardan biri də qamaşdır (tozluq). Qamaş topuqdan baldırın yuxarı hissəsinə qədər uzanan və çəkmə ilə şalvar arasındakı boşluğu bağlayan qoruyucu vasitədir. O, ayaqqabının içinə su, qar, palçıq, qum və xırda daşların daxil olmasının qarşısını almağa kömək edir. Bəs hiking və təbiət yürüşlərində qamaşdan istifadə etmək niyə vacibdir?
1. Su və palçıqdan qoruyur
Yağışlı havada, palçıqlı cığırlarda, yaş otluqlarda və kiçik su keçidlərində ayaqqabının üst hissəsindən su və palçıq içəri daxil ola bilər. Ayaqqabınız sukeçirməz olsa belə, suyun boğaz hissədən keçməsi mümkündür.
Qamaş bu boşluğu örtərək suyun və palçığın ayaqqabının içinə daxil olmasını azaltmağa kömək edir. Bu xüsusiyyət xüsusilə uzunmüddətli trekking və yağışlı hava şəraitində böyük rahatlıq yaradır.
2. Qar və küləkdən əlavə qoruma təmin edir
Qarlı dağ marşrutlarında qarın ayaqqabının içinə dolması həm narahatlıq yaradır, həm də ayaqların islanmasına səbəb ola bilər. Qamaş ayaqqabının üst hissəsini və baldır nahiyəsini qarla birbaşa təmasdan qoruyur.
Küləkli və soyuq şəraitdə isə əlavə qoruyucu qat yaradır. Qamaş əsas istilik izolyasiya vasitəsi olmasa da, qar və küləyin ayaqlara birbaşa təsirini azaltmağa kömək edir.
3. Tikan və kolluqlardan qoruyur
Dağ və meşə cığırları həmişə geniş və rahat olmur. Bəzən sıx kolluqlardan, tikanlı bitkilərdən və cığırsız yamaclardan keçmək lazım gəlir.
Belə ərazilərdə qamaş ayaqları əlavə qoruyur, şalvarın balağının ilişməsinin və cırılmasının qarşısını müəyyən qədər alır. Eyni zamanda tikan, budaq və digər bitkilərin dəri ilə birbaşa təmasını azaltmağa kömək edir.
4. Ayaqqabının içinə daş və qum dolmasının qarşısını alır
Daşlı, çınqıllı və qumlu cığırlarda kiçik daşların ayaqqabının içinə dolması yürüş zamanı ən çox rast gəlinən narahatlıqlardan biridir.
Xüsusilə uzun enişlərdə və xırda daşlı yamaclarda bu problem daha çox hiss olunur. Tozluq ayaqqabının boğaz hissəsini bağlayaraq qum, çınqıl və xırda daşların içəri daxil olmasını azaltmağa kömək edir.
Bu isə yürüş zamanı tez-tez dayanaraq ayaqqabını çıxarıb daşları təmizləmək ehtiyacını azaldır.
5. Gənə və digər həşəratlardan əlavə qoruma yaradır
Yaz və yay aylarında hündür otluqlarda, meşələrdə və subalp çəmənliklərində yürüş zamanı gənə və digər həşəratlarla qarşılaşmaq mümkündür.
Qamaş şalvarın balağı ilə çəkmə arasındakı açıq sahəni bağlayaraq həşəratların ayaqlara çatmasını çətinləşdirir. Lakin qamaş gənələrdən tam qorunma vasitəsi deyil. Uzun otlu və meşəlik ərazilərdə bədəni yoxlamaq, uyğun geyim seçmək və digər qoruyucu tədbirlər görmək də vacibdir.
Qamaş seçərkən nələrə diqqət etmək lazımdır?
Hiking və trekking üçün qamaş seçərkən ilk növbədə istifadə edəcəyiniz marşrutun xüsusiyyətlərini nəzərə almaq lazımdır. Qarlı və yağışlı ərazilər üçün sukeçirməz və davamlı modellər, isti mövsüm və quru cığırlar üçün isə daha yüngül və nəfəsalan modellər uyğun ola bilər.
Qamaş seçərkən aşağıdakı xüsusiyyətlərə diqqət yetirmək faydalıdır:
- Sukeçirməz və ya suya davamlı material;
- Davamlı və cırılmaya qarşı möhkəm parça;
- Çəkməyə etibarlı şəkildə bərkidilən alt qayış;
- Ayağa düzgün oturan ölçü;
- Keyfiyyətli fzəncirbənd və bağlama sistemi;
- İstifadə olunacaq mövsümə və marşruta uyğun material.
Qamaş yalnız qış üçün deyil
Qamaş deyəndə çox insanın ağlına ilk növbədə qar və qış yürüşləri gəlir. Əslində isə tozluq bütün fəsillərdə faydalı hiking avadanlığıdır.
Qışda qar və küləkdən, yazda palçıq və yağışdan, yayda isə toz, qum, hündür ot və kolluqlardan qorunmaq üçün istifadə edilə bilər. Buna görə də uzun və çətin dağ yürüşlərinə hazırlaşarkən qamaşın marşrut üçün lazım olub-olmadığını əvvəlcədən qiymətləndirmək faydalıdır.
