Bazardüzü Baza Düşərgəsi 3250 metr yüksəklikdə, Böyük Qafqazın ən möhtəşəm zirvələri arasında yerləşən mühüm dağ düşərgəsidir. Düşərgə Bazardüzü zirvəsinə qalxan alpinist və trekkerlər üçün əsas dayanacaq olmaqla yanaşı, Bazaryurd, Zəfər və Olimp istiqamətlərində yürüşlər üçün də əlverişli mövqedədir. Burada daimi çadır və iaşə infrastrukturu yoxdur və düşərgə təbii formasını qoruyur. Bazardüzü Base Camp 3250 m yüksək dağ təcrübəsi və Azərbaycanın ən yüksək zirvəsinə gedən marşrutun mühüm mərhələlərindən biridir.
Bazardüzü zirvəsinə qalxışın ən mühüm mərhələlərindən biri 3250 metr yüksəklikdə yerləşən baza düşərgəsində gecələməkdir. Böyük Qafqazın sərt və möhtəşəm dağ mənzərələri ilə əhatə olunan bu düşərgə yalnız Bazardüzü zirvəsinə qalxan alpinist və trekkerlər üçün deyil, ətrafdakı digər yüksək zirvələrə və Qəbələ istiqamətinə keçən uzunməsafəli yürüş iştirakçıları üçün də mühüm dayanacaq nöqtəsidir.
3250 metr yüksəklikdə yerləşən baza düşərgəsi
Bazardüzü baza düşərgəsi Qəbələ sərhədinə yaxın ərazidə, Bazaryurd və Bazardüzü istiqamətindən gələn dağ çaylarının qollarının birləşdiyi ərazinin yuxarı hissəsində yerləşir. Düşərgənin yerləşdiyi mövqe sel sularından, qar uçqunlarından və daş tökülmələrindən mümkün qədər qorunan nisbətən təhlükəsiz sahədə seçilib.
Düşərgənin digər mühüm xüsusiyyəti onun ətrafdakı yüksək zirvələr arasında əlverişli mövqedə yerləşməsidir. Zəfər, Bazaryurd, Olimp və Bazardüzü zirvələrinin arasında yerləşən bu ərazi bir neçə istiqamətdə həyata keçirilən dağ yürüşləri üçün təbii baza rolunu oynayır.
Bu səbəbdən düşərgədən yalnız Bazardüzü zirvəsinə qalxanlar deyil, Şahyaylaqdan başlayaraq Qəbələ istiqamətinə keçən trekking qrupları da istifadə edə bilirlər.
Klassik dağ düşərgəsindən fərqli olaraq
Bazardüzü baza düşərgəsini dünyanın bəzi məşhur yüksəkdağ marşrutlarındakı daimi baza düşərgələri ilə qarışdırmaq olmaz.
Məsələn, Kazbek, Ağrı və Elbrus kimi məşhur dağlarda bəzi marşrutlarda alpinistlər üçün əvvəlcədən təşkil edilmiş çadır düşərgələri, yemək xidməti və digər infrastruktur mövcuddur. Bazardüzü baza düşərgəsində isə hazırda belə daimi xidmət infrastrukturu yoxdur.
Burada daimi çadırlar, yeməkxana və iaşə xidməti fəaliyyət göstərmir. Trekker və alpinistlər öz çadırlarını, qidalarını, yanacaq və düşərgə üçün lazım olan digər avadanlıqları özləri daşıyırlar.
Bu yanaşma ərazidə əlavə insan təsirinin və tullantıların artmasının qarşısını almaq məqsədi daşıyır. Dağ mühitində düşərgənin təmiz saxlanılması və hər bir iştirakçının öz tullantısını özü ilə geri aparması xüsusilə vacibdir.
3250 metrdə gecələmək
3250 metr yüksəklikdə gecələmək artıq yüksək dağ şəraitində gecələmə deməkdir. Xınalıq və digər yaşayış məntəqələrindən gələn trekkerlər üçün burada təbiətin xarakteri əhəmiyyətli dərəcədə dəyişir.
Gündüz hava günəşli və sakit ola bilər, lakin gecə temperatur sürətlə aşağı düşə, külək güclənə və hava şəraiti dəyişə bilər. Buna görə düşərgədə gecələyən hər kəs yüksək dağ şəraitinə uyğun çadır, isti yuxu tulumu, izolyasiyaedici döşək və hava şəraitinə uyğun geyimlə təmin olunmalıdır.
Bazardüzü baza düşərgəsində gecələmək həm də növbəti günün zirvə yürüşünə fiziki və psixoloji hazırlıq mərhələsidir.
Düşərgədə mobil əlaqə varmı?
Baza düşərgəsinin özündə mobil telefon şəbəkəsi yoxdur. Mobil əlaqə yalnız ətraf yüksəkliklərin bəzi nöqtələrində mümkündür.
Bu səbəbdən ekspedisiyaya hazırlaşarkən yalnız telefon rabitəsinə güvənmək düzgün deyil. Qrupun marşrut planı, hava şəraiti, geri dönüş variantları və fövqəladə vəziyyət üçün əlaqə planı əvvəlcədən müəyyənləşdirilməlidir.
Bazardüzü baza düşərgəsindən hansı zirvələrə getmək olar?
Düşərgənin yerləşdiyi mövqe onu yalnız bir zirvənin baza düşərgəsi olmaqdan çıxarır. Ərazi Bazardüzü, Bazaryurd 4126m, Zəfər 4301 m və Olimp 3970 m istiqamətlərində yürüşlər üçün əlverişli mövqedə yerləşir.
Bu xüsusiyyət uzunmüddətli trekking və alpinizm marşrutları baxımından ərazinin əhəmiyyətini daha da artırır.
Şahyaylaqdan gələn və Qəbələ istiqamətində davam edən trekkerlər üçün də düşərgə mühüm ara dayanacaq rolunu oynayır. Beləliklə, 3250 metr yüksəklikdə yerləşən bu düşərgə Böyük Qafqazın müxtəlif istiqamətlərini birləşdirən dağ marşrutlarının üzərində yerləşən təbii keçid məntəqələrindən biridir.
3250 metrdən 4466 metrə – Bazardüzü zirvəsinə doğru
Baza düşərgəsindən Bazardüzü zirvəsinə qədər yüksəklik fərqi təxminən 1216 metrdir.
Bazardüzü dağı 4466 metr yüksəkliklə Azərbaycanın ən yüksək zirvəsidir. Düşərgədən zirvəyə qalxış marşrutun ən ciddi mərhələlərindən biridir. Yüksəklik artdıqca oksigenin azalması, temperaturun aşağı düşməsi, güclü külək, qar və buz şəraiti yürüşün çətinliyini artırır.
Marşrutun real çətinliyi mövsümdən, qar örtüyündən, buzlaşmadan və həmin günün hava şəraitindən asılı olaraq dəyişə bilər. Buna görə zirvəyə qalxış qərarı yalnız məsafə və yüksəklik fərqinə əsaslanmamalıdır.
Bələdçinin təcrübəsi, hava proqnozu, marşrutun vəziyyəti və iştirakçıların fiziki hazırlığı birlikdə qiymətləndirilməlidir.
Böyük Qafqazın ürəyində bir gecə
3250 metr yüksəklikdə gecələməyin xüsusi tərəflərindən biri də ətraf mühitin yaratdığı atmosferdir.
Şəhər işıqlarından və gündəlik həyatın səs-küyündən uzaqda yerləşən düşərgədə gecə səması tamamilə fərqli görünür. Ətrafdakı nəhəng dağ silsilələri, ulduzlarla dolu səma və səhər saatlarında zirvələrə düşən ilk günəş şüaları Bazardüzü ekspedisiyasının ən yaddaqalan anlarına çevrilə bilər.
Səhər erkən çadırdan çıxaraq 4466 metrlik Bazardüzü zirvəsinə doğru hərəkət etmək isə bu təcrübənin əsas hissəsidir.
Baza düşərgəsinə hazırlıq
3250 metr yüksəklikdə düşərgə qurmaq üçün adi gündəlik trekking avadanlığından daha ciddi hazırlıq tələb olunur. Mövsümdən və hava şəraitindən asılı olaraq aşağıdakı avadanlıqlar lazım ola bilər:
-
yüksək dağ şəraitinə uyğun çadır;
-
isti və keyfiyyətli yuxu tulumu;
-
izolyasiyaedici yataq döşəyi;
-
isti və küləyə davamlı geyim;
-
su keçirməyən üst geyim;
-
uyğun trekking və ya alpinizm ayaqqabısı;
-
fənər və ehtiyat batareyalar;
-
kifayət qədər su və qida ehtiyatı;
-
günəş eynəyi və günəşdən qoruyucu vasitələr;
-
şəxsi ilk yardım vasitələri.
Qış və ya qar-buz şəraitində isə marşrutun vəziyyətindən asılı olaraq krampon, buz baltası, dəbilqə və digər texniki alpinizm avadanlıqları tələb oluna bilər.
Təhlükəsizlik hər şeydən əvvəl
Bazardüzü kimi 4000 metrdən yüksək zirvələrə qalxış adi dağ yürüşü deyil. Yüksəklik xəstəliyi, hipotermiya, güclü külək, qar və buz, duman, daş tökülməsi və marşrutdan yayınma kimi risklər nəzərə alınmalıdır.
3250 metr yüksəklikdə yerləşən baza düşərgəsi bu baxımdan həm istirahət, həm də zirvə yürüşündən əvvəl vəziyyətin yenidən qiymətləndirilməsi üçün mühüm mərhələdir.
Hava şəraiti pisləşdikdə və ya iştirakçının fiziki vəziyyəti zirvə yürüşünə imkan vermədikdə geri qayıtmaq və zirvədən imtina etmək təhlükəsizliyin əsas hissəsidir.
Bazardüzü ekspedisiyasının mühüm dayanacağı
3250 metr yüksəklikdə yerləşən Bazardüzü baza düşərgəsi sadəcə gecələmə yeri deyil. Bura yüksək dağ mühitinə keçidin hiss olunduğu, zirvə yürüşünə hazırlığın tamamlandığı və Böyük Qafqazın ən möhtəşəm zirvələri arasında yerləşən mühüm dağ düşərgəsidir.
Daimi çadır və iaşə infrastrukturu olmayan bu düşərgənin əsas xüsusiyyəti onun təbii xarakterini qorumasıdır. Buraya gələn hər bir trekker və alpinist öz düşərgəsini özü qurur, qidasını özü daşıyır və ərazidə iz buraxmadan geri qayıtmağa məsuliyyət daşıyır.
3250 metr – baza düşərgəsi.
4466 metr – Bazardüzü zirvəsi.
Aradakı 1216 metr isə Böyük Qafqazın zirvəsinə aparan əsl dağ macərasıdır.
